س. مهر ۲۹ام, ۱۳۹۹

وضعیت کشاورزی بشرویه

شهرستان بشرویه در شمال غربی استان خراسان جنوبی واقع گردیده که تا مرکز استان ۳۰۰ کیلومتر فاصله دارد، و از شمال به بردسکن از جنوب به دیهوک ، از مشرق به فردوس وبجستان وازمغرب به طبس متصل است .
این شهرستان دارای اقلیم گرم وخشک بوده و وسعت حوزه آبریز آن ۹۵۲۵ کیلومترمربع است که ازدوقسمت کم وسعت کوهستانی درغرب وپهنه وسیع شمال جنوب وشرق کویروبیابان و ریگزارتشکیل شده است . بلندترین نقطه آن روی قله جمال درغرب حوضه با ۲۴۴۵ مترارتفاع ازسطح دریاوپست‌ترین نقطه آن درکویرنمک با ۷۶۹ مترارتفاع ازسطح دریا قرار دارد . سطح ارتفاعات شامل۳۰۰۵ کیلومترمربع ومابقی آن دشت می باشد، دشت های مستعد شهرستان شامل بشرویه وقاسم آباد بوده که دشت بشرویه شامل اراضی حسین آباد ،غنی آباد ،شهرک امام خمینی (ره) ،اصفاک،کرند،رقه،ارسک،ریگوسیاه ریگ ودشت قاسم آباد خود شامل نیگنان وچاه علی است .وسعت کل شهرستان ۵۹۹۳ کیلومتر مربع بوده که از این میزان ۴۳۰۹ کیلومتر مربع مربوط به بخش مرکزی و مابقی شامل بخش ارسک می باشد . متوسط بارندگی درشهرستان براساس آمار سی ساله از ۱۳۳۳ تا ۱۳۶۳ به میزان ۶/۱۱۰ میلیمتربوده واین میزان باتوجه به کاهش بارندگی درسنوات اخیروخشکسالی های حاکم برشهرستان (ازسال ۷۶ تاکنون) از ۹/۷۸ میلیمترتجاوز نکرده است . میزان جمع تبخیرسالیانه براساس آمار بیش از ۳۵۰۰ میلیمتر است . گرمترین ماه های سال شامل خرداد،تیر،مرداد بوده وحداکثرمطلق درجه حرارت ۴۹+ درجه سانتیگراد وسردترین ماه هاشامل آذر،دی وبهمن بوده وحداقل مطلق درجه حرارت گاهأبه ۲۱- درجه سانتیگراد رسیده است،تعدادروزهای یخبندان ۶۵ روزوساعات آفتابی ۲۷۰۰ ساعت درسال میباشد.

جمعیت:
جمعیت این شهرستان برطبق سرشماری سال ۱۳۹۰، برابر با۲۴۶۸۳نفراست. ازاین میزان جمعیت،۶۴۱۱ نفر در روستاها و۱۸۲۷۲نفردرشهرهای بشرویه و ارسک ساکن میباشند.
این شهرستان دارای ۲ بخش، ۴ دهستان ودونقطه شهری است:
• بخش مرکزی شامل دهستان کرند و دهستان علیجمال
• بخش ارسک شامل دهستان ارسک و دهستان رقه

وضعیت کشاورزی:
شهرستان بشرویه سطح وسیعی ازمحصولات زراعی وباغی را دارا میباشد که بالطبع اشتغالزایی این بخش دراین شهرستان باسرعت چشمگیری صورت میگیرد و اکثرمردم آن به کارکشاورزی اشتغال دارند به گونه ای که تعداد بهره برداری های بخشهای مختلف زراعی،باغی،دام وطیورحدود ۱۸۵۰۰ واحد میباشند ودرمجموع اراضی شهرستان به کشت محصولات زراعی شامل جو،گندم،پنبه،جالیز،علوفه،زعفران ومحصولات باغی پسته،انار،انگور،گردووسایرگیاهان باغی اختصاص دارد ودرزمینه سطح وتولیددرموردبرخی ازمحصولات پنبه،جو،جالیزوپسته دراستان مقام اول رادارامیباشد.
سطح زیرکشت محصولات زراعی۱۸۹۳۶.۶۴ هکتار ومحصولات باغی۸۷۷۹.۱ هکتارمی باشدکه سالانه مقدار۸۳۰۸۸.۲۵ تن محصول به ارزش ناخالص۲۱۶۵ میلیارد ریال ازآن تولید میشودضمن اینکه مجموع تولیدات دامی۸۴۱۲تن به ارزش۴۱۹ میلیارد ریال وتولیدات مربوط به گیاهان دارویی ۲۰ تن به ارزش۱/۴ میلیارد ریال می باشد.

وضعیت دام:
پرورش دام ودامپروری هم درشهرستان رونق داشته ودرمجموع۲۴۴۳۱۹ واحد دامی و نیز۱۵۰۲۸۰قطعه طیور وجود دارد ضمن اینکه دراستخرهای پرورش ماهی تعداد۵۵۰۰۰ قطعه بچه ماهی رهاسازی شده اند. همچنین تولید شیر در طول سال حدود ۷۶۰۰ تن می باشد .مجتمع دامپروری شهرستان که ظرفیتی بالغ بر ۲۰۰ واحدپرورش گاوشیری ۲۰ رأسی رادارا میباشددرفاصله ۵ کیلومتری جاده رقه واقع است وکارتامین آب وبرق آن به اتمام رسیده تعدادی ازواحدهای آن نیز واگذارشده و موضوع حفر چاه جهت تأمین آب پایدار در دست بررسی می باشد. اصلاح نژاد دام درشهرستان بیشترازطریق تلقیح مصنوعی بوده که اینکارتوسط ۲واحددربخش خصوصی صورت گرفته وگزارش آن بصورت ماهیانه به این مدیریت ارسال می گردد.

منابع آبی:
طبق آمارموجوددرحال حاضرتعداد۲۶۴حلقه چاه عمیق ونیمه عمیق،۱۹۲رشته قنات و۸۲ دهنه چشمه درمنطقه وجودداردکه سالیانه حدود۱۲۷ میلیون مترمکعب آب ازمنابع آب زیرزمینی استخراج می‌گردد.که تعداد ۶۵۸۰ خانوارکشاورز به کارکشاورزی اشتغال دارند.
کاهش میزان بارندگی ها درسالهای اخیر ونیزافزایش میزان تبخیر باعث شده تاخشکسالی حاکم برمنطقه بصورت بحران خودنمایی کرده وباعث نگرانی کشاورزان ودامداران منطقه شودتاثیراین پدیده برمنابع آبی بصورت خشک شدن تعداد زیادی ازقنوات وچشمه ها کاهش شدید دبی سایرمنابع وافت سطح آب زیرزمینی اثرگذاشته که درنهایت کاهش عملکرد محصولات گیاهی ودامی رادرپی داشته است . این بحران مراتع را نیزتحت تاثیرقرارداده وخسارت جبران ناپذیری به پیکره کشاورزی ودامداری شهرستان واردآورده است . خسارت های ایجادشده شامل خشک شدن قنوات ودرنتیجه مهاجرت روستاییان به شهر،کاهش عملکرد محصولات زراعی وباغی،کاهش شدیدعملکردزعفران،کاهش میزان علوفه ودرنتیجه تقلیل دام منطقه وکاهش تولید فرآورده های دامی در منطقه می باشد.

استعدادها و پتانسیل های شهرستان
– استقرارشهرستان درمسیراستان های اصفهان،یزد،شیراز،چهارمحال بختیاری وتأثیرآن درتمامی ابعادتوسعه
– بالاترین ارزش تولیدمحصولات زراعی وباغی استان
– وجودبرخی ازمحصولات باکیفیت زردآلو،جالیز،پسته وگیاهان دارویی وامکان صدورآن به بقیه نقاط کشور
– دارابودن مقام دوم سطح زیرکشت محصولات زراعی آبی دراستان ومقام اول درمحصولات پنبه،پسته،جووجالیزوگیاهان داروئی بسیار باارزش ومنحصربه فرد مانندآنغوزه شیرین بیان ،آویشن،زیره وخاکشیرذخایرغنی ژنتیکی دامی وگیاهی وتنوع زیستگاه ها
– سطح زیرکشت بالای برخی ازمحصولات زراعی مانندگندم،جو،پنبه وامکان اجرای کشتهای مکانیزه
– وجود۷۶۰۰هکتارباغ پسته وباغ های جدیدکشت مکانیزه درشهرستان وامکان اجرای عملیات ماشینی دراین باغات
– وجود برخیازکشاورزان عمده مالک باسطوح مناسب وامکان اجرای طرحهای الگویی کشت مکانیزه دراراضی این کشاورزان برای توسعه کشت مکانیزه
– وجودمزارع تولید وتکثیر بذرپنبه وفعالیت شرکت بهدشت به عنوان تنها مرکزتولید بذرتکثیریپنبه که میزان بذراستحصالی ازاین مزارع سالانه معادل ۶۰۰ تن بوده وعلاوه برتأمین نیاز بذری استان به استانهای همجوار نیز صادرمیگردد .
– ایجادمزارع تحقیقی مقایسه ارقام مختلف محصولات زراعی شامل پنبه،جالیز،گندم،جوو…
– امکان توسعه کشت محصولات علوفه ای وتوسعه دامداری های صنعتی
– دارا بودن مقام سوم درتولید شیراستان وتولیدروزانه ۱۹ تن شیرکه توسط دومرکزجمع آوری درشهرستان جمع آوری میشود .
– وجود وسیعترین مجتمع دامپروری استان به مساحت ۲۰۰ هکتارباظرفیت ۲۴۵ واحد ۲۰ رأس که درحال حاضرتعداد ۲ واحدگاوشیری و ۲ واحدورمی کمپوست دراین مجتمع فعال بوده همچنین ۴ واحدگاوداری دیگرنیزدرحال احداث می باشد .
– مجتمع گلخانه ای باظرفیت ۳۸ واحدکه علاوه براستقراردرحاشیه جاده به خط انتقال گازوبرق نزدیک میباشد .
– امکان توسعه صنایع تبدیلی بخش کشاورزی
– امکان توسعه سطح شیوه های نوین آبیاری
– وجودباغات یکپارچه ووسیع پسته شامل باغات ۱۵۰ تا ۵۰۰ هکتاری درسطح شهرستان که بسترمناسبی برای تحقیقات علمی رافراهم نموده است .
– وجود ۴ واحد ترمینال ضبط پسته درشهرستان که علاوه برآن تعداد ۶ فقره پروانه تأسیس احداث ترمینال ضبط پسته دیگرنیزصادرشده که دریکی دوسال آینده به بهره برداری خواهدرسید .
– وجود ۲ واحدکارخانه پنبه پاک کنی ویک واحدکارخانه خوراک دام درشهرستان .
– امکان پرورش شتردرمنطقه باتوجه به شرایط ووجود بیش ازهزارنفرشتردرشهرستان
– وجودامکانات کامل ادوات مکانیزه درشهرستان
– وجود نیروهای متخصص دربخشهای مختلف کشاورزی ودام
– وجودحدود ۲۰۰استخرذخیره آب جهت پرورش ماهی
– امکان ایجادصنایع وابسته به پنبه درمنطقه
– وجودشرکتهای تعاونی روستایی وتولید فعال بافضاهای انباری مناسب وامکان استفاده ازتوانمندی این شرکتها
– وجودمزارع کشت مستقیم ومکانیزه پنبه ووجودکمباین پنبه درمنطقه
– امکان استفاده ازانرژی های نو وپاک (خورشیدی وبادی)باتوجه به شرایط آب وهوایی (تعدادساعات آفتابی و…).

استعدادها :
– استقرار شهرستان در مسیر استانهای اصفهان ، یزد ، شیراز ، چهارمحال بختیاری وتأثیر آن در تمامی ابعاد توسعه
– بالاترین ارزش تولید محصولات زراعی وباغی استان
– وجود برخی از محصولات با کیفیت زردآلو،جالیز،پسته وگیاهان دارویی وامکان صدور آن به بقیه نقاط کشور
– دارا بودن مقام دوم سطح زیر کشت محصولات زراعی آبی در استان و مقام اول در محصولات پنبه ،پسته ، جو و جالیز و گیاهان داروئی بسیار با ارزش و منحصر به فرد مانند آنغوزه شیرین بیان، آویشن ،زیره وخاکشیر ذخایر غنی ژنتیکی دامی و گیاهی و تنوع زیستگاهها
– سطح زیرکشت بالای برخی از محصولات زراعی مانند گندم، جو، پنبه و امکان اجرای کشتهای مکانیزه
– وجود۷۶۰۰هکتار باغ پسته و باغهای جدید کشت مکانیزه در شهرستان و امکان اجرای عملیات ماشینی در این باغات
– وجود برخی از کشاورزان عمده مالک با سطوح مناسب و امکان اجرای طرحهای الگویی کشت مکانیزه در اراضی این کشاورزان برای توسعه کشت مکانیزه
– وجود مزارع تولید و تکثیر بذر پنبه و فعالیت شرکت بهدشت به عنوان تنها مرکز تولید بذر تکثیری پنبه که میزان بذر استحصالی از این مزارع سالانه معادل ۶۰۰ تن بوده و علاوه بر تأمین نیاز بذری استان به استانهای همجوار نیز صادر می گردد .
– ایجاد مزارع تحقیقی مقایسه ارقام مختلف محصولات زراعی شامل پنبه ، جالیز، گندم ، جو و…
– امکان توسعه کشت محصولات علوفه ای و توسعه دامداری های صنعتی
– دارا بودن مقام سوم در تولید شیر استان و تولید روزانه ۱۹ تن شیر که توسط دو مرکز جمع آوری در شهرستان جمع آوری می شود .
– وجود وسیع ترین مجتمع دامپروری استان به مساحت ۲۰۰ هکتار با ظرفیت ۲۴۵ واحد ۲۰ رأسی که در حال حاضر تعداد ۲ واحد گاو شیری و ۲ واحد ورمی کمپوست در این مجتمع فعال بوده همچنین ۴ واحد گاوداری دیگر نیز در حال احداث می باشد .
– مجتمع گلخانه ای با ظرفیت ۳۸ واحد که علاوه بر استقرار در حاشیه جاده به خط انتقال گاز و برق نزدیک می باشد .
– امکان توسعه صنایع تبدیلی بخش کشاورزی
– امکان توسعه سطح شیوه های نوین آبیاری
– وجود باغات یکپارچه و وسیع پسته شامل باغات ۱۵۰ تا ۵۰۰ هکتاری در سطح شهرستان که بستر مناسبی برای تحقیقات علمی را فراهم نموده است .
– وجود ۴ واحد ترمینال ضبط پسته در شهرستان که علاوه بر آن تعداد ۶ فقره پروانه تأسیس احداث ترمینال ضبط پسته دیگر نیز صادر شده که در یکی دو سال آینده به بهره برداری خواهد رسید .
– وجود ۲ واحد کارخانه پنبه پاک کنی و یک واحد کارخانه خوراک دام در شهرستان .
– امکان پرورش شتر در منطقه با توجه به شرایط و وجود بیش از هزار نفر شتر در شهرستان
– وجود امکانات کامل ادوات مکانیزه در شهرستان
– وجود نیروهای متخصص در بخشهای مختلف کشاورزی ودام
– وجود حدود ۲۰۰استخر ذخیره آب جهت پرورش ماهی
– امکان ایجاد صنایع وابسته به پنبه در منطقه
– وجود شرکتهای تعاونی روستایی وتولید فعال با فضاهای انباری مناسب وامکان استفاده از توانمندیها این شرکتها
– وجود مزارع کشت مستقیم ومکانیزه پنبه ووجود کمباین پنبه در منطقه
– امکان استفاده از انرژیهای نووپاک (خورشیدی وبادی)با توجه به شرایط آب وهوایی (تعداد ساعات آفتابی و…)

واحدهای تولیدی اجرایی در بشرویه
– – سردخانه دو مداره ( زیر صفر، بالای صفر) – کارخانه بوجاری غلات و تولید بذر
– – کارخانه فرآورد های لبنی – پودر جوانه غلات ( گندم جو)
– – واحد فرآوری جو پوست کنده ( انواع غلات پوست گیری شده) – واحد تولید خوراک آبزیان
– – واحد فرآوری زعفران ( قرص زعفران، اسپری زعفران) – تولید انواع کود آلی و ارگانیک
– – کشتارگاه دام سنگین ( شتر ، گاو) -انبارداری و نگهداری محصولات کشاورزی توسط سیلوی غلات
– – کشتارگاه طیور – تولید نئوپان از بقایای چوب مزارع پنبه و باغات پسته
– – کارخانه خوراک دام – واحد پرورش شتر واحد پرورش کبک، بلدرچین و …
– – واحد فرآوری و بسته بندی گیاهان داروئی( خاکشیر، آنغوزه، آوبشن و …) – گلخانه های تولیدگل و گیاه
– – واحد فرآوری ترشی جات و مرباجات – واحدهای پرورش گاوشیری صنعتی
– – واحد فرآوری و بسته بندی پسته و خشکبار – واحد تولید بچه ماهی جهت پرورش در استخرهای داخل شهرستان و استان

محصولات سوغات بشرویه:
خاکشیر پسته زعفران خربزه هندوانه آنغوزه آویشن کلپوره زیره سبز زیره سیاه کشک

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *